Tự chủ năng lượng: Từ bài toán chi phí đến lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Khi yêu cầu giảm phát thải ngày càng hiện diện trong chuỗi cung ứng, bài toán năng lượng của doanh nghiệp sản xuất không còn dừng ở chi phí điện. Đó còn là quyết định liên quan đến hiệu quả sử dụng vốn, khả năng đáp ứng yêu cầu khách hàng và chiến lược phát triển dài hạn. Vấn đề không chỉ là đầu tư năng lượng sạch, mà là lựa chọn giải pháp phù hợp để tạo ra giá trị thực chất.

Chia sẻ với chương trình Đô thị xanh của VOH, bà Nguyễn Thùy Ngân - Giám đốc Thương hiệu & Phát triển bền vững SolarBK nhấn mạnh: Tự chủ năng lượng không có nghĩa doanh nghiệp phải tự sản xuất toàn bộ điện năng hay hoàn toàn độc lập với lưới điện, mà là từng bước giảm sự phụ thuộc vào những yếu tố liên quan đến chi phí, phát thải carbon, tính liên tục trong vận hành và yêu cầu phát triển xanh từ khách hàng.

Tự chủ năng lượng: Từ kiểm soát chi phí đến quản trị rủi ro

Với doanh nghiệp sản xuất, năng lượng ngày càng gắn chặt với năng lực cạnh tranh. Biến động giá điện, yêu cầu giảm dấu chân carbon và các tiêu chuẩn từ đối tác quốc tế đang đặt ra những bài toán mới trong quản trị vận hành.

Chậm chuyển đổi có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro về chi phí và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường. Tuy nhiên, đầu tư năng lượng sạch không đồng nghĩa với việc phải lắp đặt hệ thống càng lớn càng tốt.

Mỗi nhà máy có đặc điểm phụ tải, nguồn lực tài chính và mục tiêu khác nhau. Nhà máy hoạt động chủ yếu ban ngày có nhu cầu khác với cơ sở sản xuất liên tục nhiều ca. Vì vậy, quyết định đầu tư cần xuất phát từ lượng điện tiêu thụ, thời điểm sử dụng và khả năng khai thác hiệu quả nguồn điện tạo ra.

Tự chủ năng lượng cũng không mặc nhiên đồng nghĩa với khả năng duy trì cấp điện khi lưới gặp sự cố. Mục tiêu bảo đảm nguồn điện dự phòng cần được đánh giá riêng và thiết kế giải pháp kỹ thuật phù hợp.

Giá trị của tự chủ năng lượng nằm ở khả năng quản lý tốt hơn những yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất, thay vì chỉ gia tăng công suất nguồn điện tại chỗ.

ESCO và BESS: Đầu tư đúng nhu cầu, tối ưu nguồn lực

Một trong những rào cản lớn của chuyển đổi năng lượng là vốn đầu tư ban đầu. Doanh nghiệp phải cân đối giữa hệ thống điện sạch với nhu cầu mở rộng sản xuất, nâng cấp máy móc và duy trì dòng tiền.

Mô hình ESCO (Energy Service Company) mang đến một phương án hợp tác, trong đó doanh nghiệp có thể tiếp cận năng lượng sạch mà không phải trực tiếp đầu tư toàn bộ chi phí ban đầu, tùy cấu trúc và điều kiện hợp đồng. Trách nhiệm đầu tư, vận hành, cơ chế thanh toán và phân bổ rủi ro cần được xác định rõ giữa các bên.

Song song với bài toán tài chính là lựa chọn công nghệ phù hợp. Với hệ thống lưu trữ năng lượng BESS, yếu tố quyết định không phải xu hướng thị trường mà là biểu đồ phụ tải và mục tiêu vận hành của nhà máy.

Nếu điện mặt trời tạo ra được sử dụng hiệu quả ngay trong ngày, việc bổ sung lưu trữ có thể chưa cần thiết. Ngược lại, khi thời điểm phát điện và tiêu thụ không trùng khớp, BESS có thể được cân nhắc trên cơ sở đánh giá kỹ thuật và hiệu quả kinh tế.

Tại SEDO Vinako, SolarBK triển khai điện mặt trời theo mô hình ESCO, kết hợp mở rộng hệ thống lưu trữ BESS. Theo cấu hình hai giai đoạn được giới thiệu tại Smart Factory 2026, dự án có quy mô khoảng 3,8 MWp điện mặt trời và 2,3 MWh lưu trữ.

Trường hợp này cho thấy cách tiếp cận từ nhu cầu thực tế, lựa chọn mô hình đầu tư và từng bước phát triển giải pháp năng lượng phù hợp.

Quan trọng hơn, hiệu quả dự án không kết thúc ở thời điểm nghiệm thu. Hệ thống cần được vận hành ổn định, duy trì hiệu suất và tạo ra giá trị tương xứng với phương án đầu tư trong dài hạn.

SolarBK: Phát triển giải pháp năng lượng từ nhu cầu thực tiễn

Thành lập năm 2006, kế thừa nền tảng nghiên cứu khoa học từ Đại học Bách khoa TP.HCM, SolarBK là doanh nghiệp năng lượng tái tạo Việt Nam với các công trình từ Trường Sa, vùng biển đảo, vùng cao đến những nhà máy công nghiệp quy mô lớn.

Trên nền tảng đó, SolarBK phát triển chuỗi giá trị năng lượng tích hợp, từ sản xuất tấm quang điện tại nhà máy IREX ở Phú Mỹ (TP.HCM), đầu tư điện mặt trời theo mô hình ESCO, tích hợp BESS đến quản lý và vận hành các hệ thống năng lượng.

Sự kết hợp giữa năng lực công nghệ, đầu tư và vận hành giúp SolarBK tiếp cận bài toán năng lượng của doanh nghiệp từ nhiều góc độ: đặc điểm phụ tải, nguồn lực tài chính, hiệu quả khai thác và mục tiêu giảm phát thải.

Thay vì cung cấp một cấu hình giống nhau cho mọi nhà máy, SolarBK hướng đến việc lựa chọn giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế, đồng thời chú trọng giá trị tạo ra trong suốt vòng đời dự án.

Tự chủ năng lượng không nhất thiết bắt đầu bằng khoản đầu tư lớn, mà bằng một quyết định đúng: hiểu rõ nhu cầu, lựa chọn mô hình phù hợp và từng bước kiểm chứng hiệu quả.

Đó cũng là cách SolarBK hướng đến vai trò đối tác giải pháp năng lượng dài hạn, đồng hành cùng doanh nghiệp chuyển đổi xanh trên cơ sở hiệu quả kinh tế, năng lực vận hành và mục tiêu phát triển bền vững.

Doanh nghiệp của bạn đang tìm kiếm giải pháp năng lượng phù hợp?

Từ điện mặt trời mái nhà, mô hình đầu tư ESCO đến hệ thống lưu trữ BESS, SolarBK đồng hành cùng doanh nghiệp đánh giá nhu cầu, lựa chọn phương án phù hợp và tối ưu hiệu quả năng lượng trong dài hạn.

Liên hệ SolarBK để được tư vấn giải pháp năng lượng phù hợp với nhu cầu vận hành và mục tiêu phát triển của doanh nghiệp.

Lắng nghe toàn bộ chương trình tại đây. (Phần chia sẻ của đại diện SolarBK từ phút 23).